محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
56
تحفه خانى ( فارسى )
حاصل شود تا در راه بعضى علل او را طارى نشود همچنين است انسان آسوده در خانه كه او را بر وقت سفر احتياج برياضت خصوصا كه فربه باشد تا بدن او خفتى حاصل شود كه به راه آسوده رود و از جمله رياضات اخراج خلط فاسد هست هر جزو ديگر كه اعانت در سفر مىكند از جمله رياضات و غيرذلك در آن بتدريج شروع بايد كرد مثل بىخوابى و جوع و عطش تا عادت شود و تعب سفر برو آسان گردد و از جمله چيزها كه جوع را تسكين مىدهد خوردن اندك صافيست در روغن بنفشه بادام و اين به اين طريق است كه يك مثقال موم در سه مثقال روغن بنفشه بادام بايد گداخته و تناول كرد و خاصيت اين تدبير آنست كه چند روز شهوت غذا نمىشود و تخم خرفه قدرى مقشر كرده و كوفته و با قدرى سركه آميخته با خود در سفر نگاه بايد داشت و بوقت عطش مقدار سه چهار مثقالى كف كنند دو سه روز آب نبايد و عطش نشود و تدبير در تقليل عطش ترك اغذيه معطشه است مثل ماهى شور و كباب و اشتهاى غليظ بتخصيص كه شور باشد و ديگر ثقليل در كلام است زيرا كه بسيارى تكلم موجب حرارتست و حرارت موجب عطش و از آن جمله مراعات اينست كه مسافر بر امتلاء سوار نشود زيرا كه حركت سوارى موجب عدم هضم است و گذشتن غذا از معده بر وجه فجاجت و خامى و ناگرفتن بدن بهره از غذا بر وجه احسن و اين موجب حصول اعياست و معالجه مرض اعيا در محلش مذكور خواهد شد و مسافر بوقت تابستان را محافظت سر و بپوشيدن سر و نگاه داشت از تاثير آفتاب بايد كرد و طلائى سر و سينه از آب خرفه يا لعاب اسبغول بايد كرد بر روى نيز ازين طلاء بايد كرد تا متغير نشود خصوصا نسوان حار المزاج را اولى آنست كه بيش از خروج به سفر چند روز اختيار بتلقان جو در غذا كند و شربت فواكه و اگر در تابستان